Toplam 1 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 1 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    alemextra - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Durum: alemextra âíå ôîğóìà
    Üyelik tarihi : 02.Ekim.2003
    Yaşı: 43
    Mesajlar : 10,320
    Tecrübe Puanı : 10
    Array

     


    Türklerin ilk yurdu ve göçler

    images/yorumlarinizi.png

    TÜRKLERİN İLK YURDU ve GÖÇLER


    Orta Asya (Ana Yurt)
    Türklerin ilk yurdu Orta Asya'dır. Çok geniş bir bölge olan Orta Asya; doğuda Kingan dağları batıda Hazar denizi kuzeyde Altay dağları ve Baykal gölü güneyde Hindikuş ve Karanlık dağlarıyla çevrilidir.

    Orta Asya’dan Yapılan Göçlerin Nedenleri:
    1. İklim değişikliği ve şiddetli kuraklık
    2. Kıtlık ve açlığın ortaya çıkması
    3. Hayvanlar ve insanlar arasında salgın hastalıkların ortaya çıkması
    4. Nüfusun hızla artması
    5. Boylar arasındaki mücadeleler
    6. Yeni topraklar kazanma düşüncesi

    Orta Asya'da maden çağını yaşayan Türkler demir tekerleği icat etmişler ve atı evcilleştirmişlerdir. Bu yüzden rahatlıkla çok uzak bölgelere göç edebilmişlerdir.

    •> M. Ö I. binde başlayan göçler Orta Çağ'ın sonuna kadar devam etmiştir.

    Göçlerin Sonuçları:• Orta Asya'dan çeşitli yerlere göç eden Türkler gittikleri yerlerin kültürleriyle alış verişe girdiler. Böylece yeni kültürlerin oluşmasını sağlamışlardır.
    • Gittikleri bölgelerde henüz Taş Devri'ni yaşayan medeniyetlere madeni işlemesini öğrettiler.
    • Göç eden yerlerde nüfus arttı. Yeni merkezler ortaya çıktı.

    •> Bütün Türk boylan Orta Asya'yı terk etmediler. Yaşamaya elverişli yerler bulanlar o bölgede kalarak daha sonraki dönemlerde bulundukları yerlerde büyük devletler kurmuş¬lardır
    .
    GÖÇLERDEN SONRA ORTA ASYA’DA KURULAN TÜRK DEVLETLERİ

    HUNLAR(ASYA HUNLARI) (M.Ö. 220 - M.S. 216)
    M.Ö. III. yy'da Orhun ve Selenga nehirleri çevresinde kurutmuştur.
    Başkent Ötüken'dir.
    Bilinen ilk Türk Devleti'dir.
    Hunların bilinen ilk hükümdarı Tuman (Teoman)'dır. Oğlu Mete Han zamanında Hunlar en parlak zamanını yaşamışlardır.
    Mete Çin'i vergiye bağlamıştır. Çin kalabalık nüfusundan dolayı istila etmemiş ve Çin'e yerleşmemiştir.
    Mete Han'dan sonra Hunlar zayıflamaya başlamış ve Çinlilerle yapılan savaşlar sonucunda M.S 48 yılında kuzey ve güney olarak ayrılmışlardır

    KAVİMLER GÖÇÜ
    Kuzey Hunlarının M.S. 375'te Karadeniz'in kuzeyindeki toplulukları yurtlarından etmeleriyle başlayan Avrupa'daki kavimlerin yer değiştirme sürecine "Kavimler Göçü" denilmektedir. Bu büyük olayın başlıca sonuçları şunlardır.
     Roma İmparatorluğu M.S. 395'te Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrıldı.
     Batı Roma M.S.476'da yıkıldı.
     İlkçağ kapandı Ortaçağ başladı.
     Günümüz Avrupa toplumlarının temelleri oluşturuldu.
     Avrupa'da Feodalite (Derebeylik) sistemi oluştu.
     Batı Hunlar Avrupa Hun Devleti'ni kurdu.
     Kavimlerin Hristiyanlığı kabul etmesi üzerine Kilise Avrupa'daki en büyük güç haline geldi.

    AVRUPA HUN DEVLETİ (375 -469)
    Balamir başkanlığında Orta Macaristan bölgesinde kurulmuştur. (375)
    Başkenti Budapeşte'dir.
    Attila zamanında en parlak zamanını yaşamışlardır(434-453).Bu dönemde Doğu Roma İmparatorluğu ile imzalanan Margos Antlaşması ile üstünlük sağlanmış Batı Roma(Bizans) vergiye bağlanmış. Bu dönem içerisinde Attila Avrupa'nın korkulu rüyası haline gelmiştir.
    Attila'nın ölümünden sonra devlet zayıflamış. 469 yılında Bulgar ve Macar saldırıları ile ortadan kalkmıştır
    .
    GÖKTÜRKLER (552)
    Çin baskısı altında yaşayan Türkler iç karışıklıklardan faydalanarak bağımsız birlikler halinde yaşamaya başladılar. Göktürklerin bu yılları Ergenekon destanının konusu olmuştur.

    Göktürklerle ilgili bilgileri Ergenekon destanından öğrenmekteyiz. Bundan dolayı ilk dönemleri ile ilgili bilgileri net değildir.
    552 yılında Bumin Kağan liderliğinde Ötüken'de kurulmuştur.
    Mukan Kağan ve İstemi Yabgu dönemi en parlak oldukları zamandır. Bu dönemde İpek Yolu’na hakim oldular.
    Göktürkler 582 yılında Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrıldı. Doğu Göktürkler 630'da Batı Göktürkler ise 655 yılında Çin egemenliğine girerek bağımsızlıklarını kaybetmişlerdir.

    II. GÖKTÜRK(KUTLUK)DEVLETİ(682-745)
    Çin hakimiyetine giren Doğu Göktürklü Türk beyleri Çin'e karşı bağımsızlık mücadelesi başlattılar. Mücadele sonucunda 682 yılında Kutluk Kağan Vezir Tonyukuk ile beraber Çin'e karşı verdikleri bağımsızlık mücadelesini kazandılar.
    Devlet en parlak dönemini Bilge Kağan döneminde yaşadı. Bu dönemde Tonyukuk vezir Kül Tigin de ordu komutanı olmuştur.
    Sırası ile Tonyukuk Kül Tigin ve Bilge Kağan'ın ölmeleri üzerine Basmiller Karluklar ve Uygurlar birleşerek 745'te Göktürkleri yıktılar.

    BİLGİ BANKASI
    Göktürkler ilk kez Türk adını taşıyan bir devlet kurmuşlardır.
    En eski yazılı Türk belgeleri Göktürklere aittir. (Orhun Kitabeleri)
    38 harfli kendilerine özgü alfabe kullanmışlardır.
    Türkler arasında devlet ve millet olma bilinci en üst seviyeye bu dönemde çıkmıştır.

    UYGURLAR (745-840)
    Göktürklerden sonra 745 yılında Ötüken'de kurulmuştur. Önce Ötüken olan başkentleri daha sonra Ordu -Balık (Kara Balasagun) olmuştur.
    Çinliler ile Müslüman Araplar arasındaki mücadelede Uygurlar Müslümanları desteklemişlerdir. Nitekim 751 Talaş Savaşı'nı Müslüman Araplar kazanmıştır. Talaş Savaşı İslamiyet'in Türkler arasında yayılmasına zemin hazırlamıştır.
    Uygurlar Böğü Kağan zamanında Maniheizmi resmi din olarak kabul etmişlerdir. (763) Bu dini kabul ettikten sonra hayvancılığı terk edip tarım ve ticaretle uğraşmaya başlamışlardır. Bunun sonucunda yerleşik hayata geçen Uygurlar zamanla savaşçı özelliklerini yitirmişlerdir.
    840'ta Kırgızlara yenilip Doğu Türkistan'a göç etmişler ve burada bir devlet kurmuşlardır.
    XIII. yy.'da Moğol egemenliğini kabul eden Uygurlar Moğol yönetiminde önemli görevler üstlendiler.

    BİLGİ BANKASI
    Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir.
    Saraylar tapınaklar gibi kalıcı mimari eserler bıraktılar.
    14-18 harfli Uygur alfabesini kullanmışlardır.
    Klişe matbaayı bulan Uygurlar Türkçe kitaplar basmışlardır.

    ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK

    DEVLET YÖNETİMİ
    Orta Asya Türk devletlerinde hükümdarlar; kağan han hakan ilteber ilteriş idikut gibi unvanlar almışlardır. Örneğin; Göktürkleri ikinci defa biraraya getiren Kutluk Han'a devleti derleyip toparlayan anlamına gelen "ilteriş" unvanı verilmiştir.
    Kağanın temel görevi ülkede otorite ve birliği kurarak halkın ihtiyaçlarını karşılamaktır. Kağan'ın dışında ülke yönetiminde eşi Hatun da etkilidir. Hatun gerektiğinde ülke yönetimine vekillik yapar hatta elçi bile kabul ederdi.
    Egemenlik Anlayışı
    Türkler Gök-Tanrı dinine inanmışlardır. Türklerin inancına göre yönetme yetkisi hükümdara Gök-Tanrı tarafından verilmiştir "kut" adı verilen bu yetkinin kişinin kanında dolaştığına inanılmıştır. Bu anlayışa göre ülke hanedan üyeleri arasında paylaşılarak yönetilmiştir. Ama sürekli yaşanan taht kavgaları sonucu devletler kısa sürede zayıflayıp yıkılmıştır.
    Egemenlik anlayışını ortaya koyan "Ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır." cümlesidir. Bu anlayışta tahta kimin çıkacağı belirgin olmadığı için çok zorlanılmıştır.
    Siyasi Yapı
    Orta Asya'da Türk devletlerinde ülke hanedan üyelerinin ortak malıydı ve paylaşılarak yönetilirdi.
    Uygulanan yönetim şekillerinden biri olan "ikili yönetim" de ülkenin hanedanın ortak malı olması anlayışına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Buna göre ülke doğu ve batı olmak üzere iki merkeze ayrılmıştır. Doğu kutsal sayılan taraf olduğu için Kağana; batı taraf ise "yabgu" denilen birine bırakılmıştır. Yönetimde batıyı yöneten yabgu iç işlerinde serbesttir ama dış işlerde kağana bağlıdır.
    Gerek "kut" anlayışı gerekse "ikili yönetim" uygulaması merkezi otoriteyi bozmuş Türk devletlerini zayıflatmıştır.
    Orta Asya devletlerinin yapılanmasında kağanın yanında bir de meclis bulunmuştur. Kurultay (Kengeş) adı verilen bu mecliste devlet meseleleri görüşülüp karara bağlanırdı. Alınan kararların kağana onaylatılması zorunlu olduğundan bu meclis danışma meclisiydi.
    Sosyal Yapı
    Orta Asya Türklerinin yaşamlarının her alanına etki eden Bozkır kültürü ve yarı göçebe yaşam tarzı özellikle sosyal yapıyı şekillendirmiştir. Yaşa¬dıkları coğrafyanın zor şartları karşısında ayakta kalabilmek için Türk toplulukları teşkilatçı bir karakter kazanmışlardır. Hem siyasi hem de sosyal hayatın teşkilatlı düzeni Türklerin tarih boyunca pek çok devlet kurmalarının temel sebebidir.
    Eski Türklerde sosyal yapının temeli aileye dayanmaktadır. Oğuş denilen ailelerin birleşmesiyle urug adı verilen sülaleler oluşmaktadır. Urugların birleşmesiyle boylar boyların bir araya gelmesiyle budun denilen millet meydana gelmektedir. Milletin siyasi teşkilatlanmayı gerçekleştirmesiyle de il denilen devlet oluşturulurdu.

    EKONOMİK HAYAT
    Türklerin en önemli geçim kaynağı hayvancılıktır. At ve koyun yetiştirilen önemli hayvanlardır. Atı tarihte evcilleştiren ilk toplum Türklerdir. Orta Asya'da belli merkezlerde ayrıca balıkçılık da yapılmıştır.
    Orta Asya Türkleri içerisinde Uygurlardan itibaren yerleşik yaşam başlamış ve tarımsal faaliyetler görülmüştür. Hayvansal gıda tüketimini terk eden Uygurlar tarımı temel ekonomik uğraş olarak seçmişlerdir.
    İpek Yolu Türklerin yaşadığı bölgenin en önemli ekonomik kaynağıdır. Çin'den başlayarak Orta Asya'yı geçen Anadolu'ya hatta Avrupa'ya ulaşan bu ticaret yolu Türk-Çin savaşlarının da temel sebebidir. Bu yola hakim olan devletin zenginliğe kavuştuğu düşünülürse verilen mücadeleler daha kolay anlaşılır. Göktürkler döneminde Çin sınırında ortak pazar şehirleri kurulmuş; canlı bir ticaret ortamı oluşturulmuştur. Bu dönemde Türkler daha çok hayvan ve hayvansal ürünler satmış tarımsal gıdalar almışlardır.Yerleşik yaşama geçen Uygurlar döneminde ticaret büyük gelişme göstermiştir. Daha çok tarımsal ürünlerin alınıp satıldığı bu dönemde Uygurlar üzerinde kağanın mührü bulunan bez parçalarını para olarak kullanmışlardır. Bunlara kamdu adını vermişlerdir.

    ORDU
    Geniş bozkırların ortasında her an saldırıya açık savunmasız bir coğrafyada yaşayan Türkler mücadeleci ve savaşçı bir karakter kazanmışlardır. Türklerde askerlik bir meslek olarak görülmemiştir. Karşılaşılan saldırılarda kadın erkek çoluk çocuk ayırdetmeden herkes düşmana karşı koymuştur. Bu nedenle Türkler "ordu - millet" olarak nitelendirilmişlerdir.
    Atı evcilleştirmeleri sosyal yaşamda olduğu gibi askeri alanda da Türklere üstünlük kazandıracaktır. Türkler hareketli ve güçlü yapılarını at ile pekiş¬tirmişlerdir. Bu sayede etkili savaş taktikleri geliş¬tirmişlerdir.
    ilk düzenli Türk ordusu Asya Hun hükümdarı Mete Han tarafından kurulmuştur. Bu yüzden günümüzde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kuruluş yılı olarak Mete Han'ın tahta çıktığı M.Ö. 209 yılı kabul edilir. Mete Han orduyu onluk yüzlük binlik ve onbinlik birimlere ayırmıştır. Bu ayırım bugün hala kullanıl¬maktadır. Bu birliklerin başında onbaşı yüzbaşı binbaşı gibi rütbelere sahip komutanlar bulunmaktadır.
    Orta Asya Türklerinde sivil hayatta çalışan herkes aynı zamanda asker sayılmıştır. Ama bugün askerlik görevi 20 yaşını doldurmuş erkeklere aittir. Ayrıca askerlik günümüzde bir meslek haline gelmiştir.
    Eski Türklerde orduda; kargı ok yay kılıç ve kalkan gibi silahlar kullanılırdı. Bugün bu silahların yerini ateşli silahlar aldı.

    DİN VE İNANIŞ
    İslamiyet öncesi Türk toplumlarındaki en yaygın din Gök-Tanrı inancı idi. Ahiret inancının da varolduğu bu dine göre yerin ve göğün yaratıcısı tek ve soyut bir güç kabul edilmiştir. Göçebe toplumda tapınak yapımı görülmemiştir.
    Türklerde ölülere saygı duyulmuş; onlar için yas tutulmuş ve yuğ adı verilen törenler düzenlenmiştir. Ölüler kurgan adı verilen mezarlara gömülmüştür. Mezarın başına da ölünün hayattayken öldürdüğü düşman sayısı kadar balbal adı verilen taşlar dikilmiştir. Ölünün mezara eşyalarıyla hatta atıyla beraber gömülmesi; Türkler'de ölümden sonraki yaşama yani ahiret hayatına inancın olduğunu gösterir.

    Uygurlar Maniheizm dinini benimsemişlerdir. Bu din Uygurların yaşam şeklini hayvani gıdalar yemeyi ve savaşmayı yasaklamıştır. Bunun üzeri¬ne Uygurlar tarımla uğraşmış yerleşik hayata geçmiş; surlarla çevrilmiş şehirler kurmuşlardır. Uygurlarda mimari gelişmiştir. Tapınak yapımına da önem vermişlerdir. Ama savaşçılık özelliklerini kaybetmişlerdir.

    HUKUK SİSTEMİ
    Orta Asya Türk toplulukları yarı göçebe yaşam tarzını benimsedikleri için gelişmiş bir yazılı kültüre sahip değillerdi. Yazılı hukuk kuralları da bulunmazdı. Sosyal yaşamı düzenleyen "töre" adı verilen sözlü kurallardı. Töre; adalet eşitlik ve iyiliğe dayanırdı. Töreye kağan bile uymak zorundaydı.
    Türklerde yazılı hukuk kurallarına yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti Uygurlar'da rastlanmıştır.

    BİLİM VE SANAT
    Orta Asya Türk sanatı Uygurlara kadar olan dönem ve Uygurlardan sonraki dönem olarak ele alınabilir. Uygurlara kadar olan dönemde daha çok göçebe yaşamın etkisi vardır. Bu dönem eser¬leri taşınabilir hafif nitelikte sanat ürünleridir. Göçebe toplum için önemli olan hareketli av sahneleri ve hayvan motifleri işlenen başlıca figürlerdir. Halıcılık ve dokumacılık çok gelişmiştir. Göçe¬be Türklerin madenleri işlemedeki başarıları da meşhurdur. Madenden savaş aletleri ve silahlar yapılmıştır.
    Uygurlar yerleşik hayata geçmişler ve daha kalıcı sanat eserleri meydana getirmişlerdir. Uygurlarda çok gelişmiş bir şehir mimarisi ve tapınak yapımı göze çarpmaktadır.
    Uygurlar minyatür sanatını tüm dünyaya öğreten devlettir.
    Orta Asya Türklerinde gözümüze çarpan en önemli bilimsel çalışma "On İki Hayvanlı Türk Takvimi" dir. Bu takvimde her yıla bir hayvan ismi verilmiştir
    .
    YAZI –DİL-EDEBİYAT
    Orta Asya Türklerinde karşımıza çıkan ilk alfabe Göktürklere aittir. Göktürk Alfabesi 38 harften oluşmaktadır. Bu alfabeyle yazılmış en önemli eser Türklere ait ilk edebi eser olan Orhun Abideleri'dir. II. Göktürk Devleti dönemine ait olan bu eserler; Bilge Han kardeşi Kül Tigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiştir. Abideleri Yolluğ Tigin yazmıştır.
    Orhun Abideleri'nin Türk tarihindeki önemi ve özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
    - Akıcı ve edebi bir dilde yazılmıştır.
    - Gelişmiş ve işlek bir alfabe ve dile sahip olması Türklerin yazıyı uzun süredir kullandığının göstergesidir.
    - Abideler Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinlerdir.
    - Türk tarihinin ilk yerli kaynaklarıdır.
    - Türk tarihinin ilk edebi eserleridir.
    -Türklerin siyasi tarihi Türk devlet anlayışı devlet - halk ilişkilerinin niteliği Türk kültürü hakkın¬da temel bilgi kaynağıdır.
    Orhun Abideleri 1893 yılında Danimarkalı bilimci VVilhelm Thomsen tarafından okunmuştur.
    Türklere ait ikinci alfabe Uygurlar’ın 18 harften oluşan Uygur Alfabesidir.
    Bozkır yaşantısına sahip Orta Asya Türk toplulukları Uygurlara kadar çok fazla yazılı eser bırakmamışlardır. Sözlü edebiyat alanında pek çok eser oluşturmuşlardır. Bunlar arasında en önemli olanlar destanlardır.En ünlü Türk destanları arasında şunları sayabiliriz; Hunlar'a ait Oğuz Kağan Destanı Saka Türklerine ait Alp Er Tunga Destanı Göktürklere ait Ergenekon Destanı Uygurlara ait Türeyiş ve Göç Destanları Kırgızlara ait Manas Destanı.

    ------------------------

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Bu Konu için Etiketler

Sosyal Bağlantılar

Sosyal Bağlantılar

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

 

 

 

  • | Teknojen.Net Mail | tweetyy | Non Stop Konya | HCA Moda | Honorable | AyKızı | BlogKM | Karga |
  •  

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177